«Вяртайся ў сваю краіну». Як жыве ў Паўднёвай Карэі хлопец з беларускімі каранямі

Сваёй гісторыяй Кан Сэ-хан падзяліўся ў інтэрв'ю ютуб-каналу 세계인 조르딕 (JoReudik), піша Наша Ніва. Выпуск з яго ўдзелам аўтары назвалі «Чаму белы метыс адмовіўся ад беларускай арміі і пайшоў у ВПС Карэі?»

Па словах хлопца, у канцы 1990‑х яго маці прыехала ў Паўднёвую Карэю як турыстка. Краіна настолькі ёй спадабалася, што яна вырашыла застацца і ўладкавалася выкладчыцай англійскай мовы ў Сеуле.

У маці былі сяброўкі, якія ўжо выйшлі замуж і жылі ў Кванджу. Аднойчы яны запрасілі ў госці будучага бацьку Сэ-хана, а якраз у гэты час да іх прыехала і сама беларуска. Так і адбылося іх першае знаёмства.

Для маладога карэйца гэта было каханне з першага погляду. Для дзяўчыны — не.

Пасля сустрэчы яна вярнулася ў Сеул, а ён ніяк не мог яе забыць. Сацыяльных сетак тады яшчэ не існавала, таму мужчына пачаў яе шукаць. Карыстаючыся тэлефонным даведнікам, ён абзвоньваў школы англійскай мовы, нават некалькі разоў прыязджаў у Сеул. Спачатку дзяўчына яму адмовіла, але ён не здаўся. Урэшце яго настойлівасць перамагла — яны пачалі сустракацца, а пасля пажаніліся.

«Цяпер бы на яго, напэўна, ужо заявілі ў паліцыю за сталкінг, але тады гэта лічылася вельмі рамантычнай гісторыяй», — са смехам кажа Сэ-хан.

Беларуска, якую прынялі як родную

Не менш здзіўляе яго і тое, як карэйская сям'я сустрэла беларускую нявестку. Паводле слоў Сэ-хана, у тыя гады замежнікаў у Карэі амаль не было, аднак бабуля па бацькоўскай лініі зрабіла ўсё, каб маці адчувала сябе сваёй. Яна вучыла яе карэйскай мове, паказвала, як гатаваць нацыянальныя стравы, дапамагала разбірацца ў мясцовых звычаях. Іншыя сваякі таксама ставіліся да яе вельмі цёпла.

«Нават цяпер мне здаецца дзіўным, што ў той час яны так лёгка прынялі маму. Для мяне гэта сапраўдны цуд», — прызнаецца ён.

Калі маці толькі пераехала ў Карэю, яна яшчэ не ведала карэйскай, таму бацькі размаўлялі паміж сабой пераважна па-англійску. Адначасова хлопчык чуў і рускую мову.

У выніку сёння ён свабодна валодае трыма мовамі — карэйскай, рускай і англійскай. Пры гэтым прызнаецца, што цяпер найбольш камфортна адчувае сябе менавіта на карэйскай.

Беларусь — краіна, па якой пачынаеш сумаваць, калі доўга там не бываеш

Нягледзячы на тое, што Сэ-хан ніколі не жыў у Беларусі, яго сям'я амаль кожны год прыязджала сюды да бабулі.

Патлумачыць, што для яго азначае Беларусь, хлопцу няпроста.

«Па маіх адчуваннях, гэта як другая радзіма. Калі я доўга туды не езджу, мне хочацца вярнуцца. Гэта месца, з якім звязана шмат успамінаў», — кажа ён.

Паводле Сэ-хана, Беларусь шмат у чым нагадвае Расію, аднак мае сваю асаблівую атмасферу. «Гэта вельмі адрозніваецца ад Карэі. Тут адчуваецца нейкая старажытная атмасфера. Цяжка апісаць гэта словамі», — прызнаецца ён.

Менавіта з гэтай атмасферай ён звязвае і тое, што найбольш запомнілася падчас паездак:

«Гэта была краіна былога Савецкага Саюза і там яшчэ шмат камуністычных штук. Напрыклад, помнікі Леніну можна сустрэць, проста ідучы па вуліцы. На галоўных плошчах гарадоў вісяць партрэты людзей, якія добра працавалі. Бачыць такое вельмі незвычайна».

Сэ-хан таксама адзначае, што цяпер карэйцам трапіць у Беларусь значна цяжэй, чым раней. Калі яшчэ нядаўна самыя простыя маршруты праходзілі праз Расію, то цяпер з-за вайны ва Украіне даводзіцца ляцець праз Турцыю або Дубай.

Сам малады чалавек беларускай мовай не валодае. Паводле яго слоў, маці таксама ёй не карыстаецца. Ён тлумачыць гэта тым, што яна расла яшчэ ў Савецкім Саюзе, калі ў паўсядзённым жыцці і адукацыі пераважала руская мова, а яго бабуля і дзядуля па матчынай лініі былі рускімі.

Пры гэтым ён ведае, што ў Беларусі дзве дзяржаўныя мовы, і лічыць, што беларуская паступова вяртаецца ў паўсядзённае жыццё:

«Мясцовыя жыхары, здаецца, зараз знаходзяцца на стадыі яе вывучэння, але ўсе карыстаюцца рускай. Беларускую мову, я думаю, змагу зразумець. І руская, і беларуская — абедзве з'яўляюцца дзяржаўнымі мовамі ў Беларусі. Калі карыстаешся рускай мовай у Беларусі, то з пункту гледжання расіян, ёсць розніца ў інтанацыі, акцэнце».

«Вяртайся ў сваю краіну»

Самыя цяжкія ўспаміны Сэ-хана звязаныя з дзяцінствам у Карэі. Як тлумачыць хлопец, ён рос у Кванджу, дзе людзей іншай расы тады амаль не было. Таму і ён, і яго маці пастаянна адчувалі на сабе цікаўныя позіркі.

Першыя прыкметы таго, што ён адрозніваецца ад іншых, хлопец адчуў яшчэ ў дзіцячым садку. Аднагодкі казалі «я не буду з табой гуляць» толькі таму, што ён выглядаў інакш. Бацькі настолькі перажывалі за сына, што прыйшлі ў садок і папрасілі выхавальнікаў дапамагчы яму наладзіць адносіны з іншымі дзецьмі.

У сярэдняй і старэйшай школе адкрытая варожасць сустракалася радзей, але на яе месца прыйшло іншае адчуванне — адзіноты. Сэ-хан успамінае, што яму было цяжка знайсці сяброў, а часам ён проста блукаў адзін, не маючы з кім пагаварыць. Тады ён нават пачынаў вінаваціць у гэтым сябе, хоць цяпер разумее, што прычынай шмат у чым было тое, што ён проста адрозніваўся ад іншых.

Здараліся і адкрытыя абразы. Незнаёмыя людзі на вуліцы маглі крыкнуць: «Вяртайся ў сваю краіну!» або «Чаму ты прыехаў у Карэю?». Паводле яго слоў, былі нават выпадкі, калі ў яго кідалі камяні.

Разам з тым хлопец прызнае, што не ўсё было дрэнна. Дырэктары школ і многія настаўнікі, наадварот, ставіліся да яго з асаблівай цеплынёй. Яны запрашалі яго ў свой кабінет, частавалі ласункамі, а часам нават даравалі дробныя правіны. Аднак такая ўвага мела і адваротны бок: Сэ-хан разумеў, што заўсёды знаходзіцца навідавоку і не можа проста растварыцца ў натоўпе аднакласнікаў.

Паўтара года ў авіяцыі

Паводле Сэ-хана, першапачаткова па законе ён не быў абавязаны праходзіць вайсковую службу, але пазней заканадаўства змянілася. Хлопец прызнаецца, што доўга не мог прыняць гэты факт і жыў з думкай, што армія яго не закране, пакуль не прайшоў медыцынскі агляд і не пачаў службу.

Паколькі Сэ-хан меў падвойнае грамадзянства (цяпер ён мае толькі карэйскае), ён разважаў пра тое, як выглядала б служба ў Беларусі, дзе таксама існуе воінскі абавязак. Паводле яго ацэнкі, беларуская армія адчуваецца больш суровай, падобнай да той, якой карэйская армія была ў мінулым.

Сэ-хан служыў у Ваенна-паветраных сілах у якасці кіроўцы інжынернай тэхнікі. Ён расказвае, што падчас службы часта адчуваў сябе чалавекам, якому «тут не месца». Асноўнай праблемай для яго была пастаянная ўвага з боку асяроддзя. Служба супала з перыядам пандэміі, таму абавязковае нашэнне масак дапамагала хлопцу захоўваць хоць якую непрыкметнасць.

«Дзякуючы маскам я мог трохі хавацца. Калі ж трэба было здымаць маскі, напрыклад, калі мы елі, я хутчэй-хутчэй еў і адразу ішоў. Мне вельмі не падабалася, што людзі глядзяць на мяне як на дзіковіну», — узгадвае ён.

Выгляд маладога чалавека стаў тэмай абмеркаванняў на папулярным карэйскім інтэрнэт-форуме DC Inside у раздзеле, прысвечаным Вайскова-паветраным сілам.

Там рэгулярна з'яўляліся паведамленні кшталту: «Хто гэты замежнік?», «Што ён тут робіць?». Неўзабаве карыстальнікі ўжо пісалі, што гэта «метыс з Беларусі», а некаторыя згадвалі і яго спецыяльнасць.

Малады чалавек прызнаецца, што такая ўвага была яму вельмі непрыемная. Часам ён нават сам заходзіў у абмеркаванні і прасіў выдаліць пасты пра сябе. Адны паведамленні сапраўды знікалі, іншыя так і заставаліся на форуме.

Праўда, праз некаторы час, па словах Сэ-хана, усе прызвычаіліся, і служба стала цалкам звычайнай. Пасля дэмабілізацыі ён нават разам з былымі саслужыўцамі адправіўся падарожнічаць па Паўднёвай Амерыцы.

«Я карэец. Але…»

Але гэта не азначала, што пачуццё сваёй «інакшасці» знікла. Як і ў дзяцінстве, Сэ-хан і сёння часта адчувае сябе чалавекам, якому даводзіцца тлумачыць, хто ён такі.

«Куды б я ні пайшоў — напрыклад, у рэстаран, — варта мне загаварыць па-карэйску, як я чую: «Вы замежнік, а так добра гаворыце па-карэйску?» Такое здараецца па некалькі дзясяткаў разоў на дзень», — расказвае ён.

Хлопец згадвае, як нядаўна, вяртаючыся дадому, ён праходзіў пашпартны кантроль у карэйскім аэрапорце. Пакуль астатнія пасажыры без затрымак ішлі далей, яго спынілі. Супрацоўнікі доўга не маглі зразумець, чаму чалавек еўрапейскага выгляду носіць карэйскае імя Кан Сэ-хан. Калі ўсё высветлілася, перад ім выбачыліся і прапусцілі.

Менавіта таму ён пакуль не можа сказаць, што цалкам адчувае сябе сваім.

«Нават калі я знаходжуся ў Карэі, я амаль ніколі не адчуваю сябе карэйцам. Звычайна мне даводзіцца тлумачыць, хто я такі, або проста ўсміхнуцца, падзякаваць і прыняць гэта. Таму, хоць я і карэец, унутры я часта адчуваю сябе замежнікам. Я шмат разоў думаў, як было б добра быць такім, як усе», — прызнаецца ён.

Гэты досвед паўплываў і на тое, як Сэ-хан уяўляе сваю будучую сям'ю. Ён прызнаецца, што хоча сустрэць чалавека, які цалкам прыме яго такім, які ён ёсць.

«Калі ў мяне будуць дзеці, яны таксама будуць з полікультурнай сям'і. А я ўжо ведаю, з якімі забабонамі ім, магчыма, давядзецца сутыкнуцца. Таму мне вельмі важна, каб побач быў чалавек, які не будзе мець такіх прадузятасцяў», — кажа ён.

Хлопец прызнаецца, што нават падчас спатканняў часам ловіць сябе на думцы, што хвалюецца не столькі за сябе, колькі за тое, як на іх будуць глядзець навакольныя.

«Здаецца, я ўсё яшчэ знаходжуся ў працэсе пераадолення гэтага. Я стараюся жыць годна і ўспрымаць сваю адметнасць як сваю прывабнасць. Але пасля ўсяго, што мне давялося перажыць у дзяцінстве і юнацтве, гэта не так проста. Мне здаецца, я ўсё яшчэ вучуся гэта пераадольваць», — прызнаецца Сэ-хан.

Цяпер 25‑гадовы Кан Сэ-хан вывучае менеджмент у Сеуле. Ён кажа, што хоча жыць з высока паднятай галавой і больш не адчуваць сябе чужым у краіне, дзе нарадзіўся. Яшчэ адна яго мара — дапамагаць дзецям з полікультурных сем'яў.

«Калі я рос, амаль ніхто не казаў мне, што быць дзіцем з такой сям'і — гэта нармальна. Большасць такіх дзяцей перажывае вельмі цяжкі перыяд сталення. Я вельмі хачу ім дапамагчы», — кажа ён.